Kötüniyet tazminatı 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. Maddesinin 6. Fıkrasında düzenlenmiştir. İlgili madde uyarınca iş güvencesi kapsamı dışında kalan işçilerin iş sözleşmesinin fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği hallerde işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenmektedir. Bununla birlikte fesih için bildirim şartına da uyulmaması neticesinde işçi ihbar tazminatına da ayrıca hak kazanabilmektedir.

Turgut Avukatlık ve Danışmanlık tarafından hazırlanan işbu bilgi notunda “Kötüniyet Tazminatının koşuları ve şartları incelenecek olup konuya ilişkin örnek Yargıtay kararlarına yer verilecektir.

Şartları

Kanun’un 17. Maddesinin 6. Fıkrasında “18 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca bu Kanunun 18, 19, 20 ve 21 inci maddelerinin uygulanma alanı dışında kalan işçilerin iş sözleşmesinin, fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenir” hükmü yer almaktadır. Madde uyarınca öncelikle kötüniyetle işten çıkarılan işçinin kötüniyet tazminatına hak kazanabilmesi için işbu işçinin iş güvencesi kapsamında yer almaması ve iş sözleşmesinin belirsiz süreli sözleşme olması gerekmektedir.  Bilindiği üzere otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan belirsiz süreli iş sözleşmesinin tarafı olan işçiler iş güvencesi kapsamına girmektedir. Bu doğrultuda işçinin;

• 30 işçiden daha az işçi çalıştıran işyerinde çalışıyor olması veya30 veya daha çok işçi çalıştıran işyerinde çalışması durumunda 6 aydan az kıdeminin bulunması;
• Sözleşmesinin belirsiz süreli olması;
• İş sözleşmesinin fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirilmesi

Gerekmektedir.

İş Sözleşmesinin Kötüniyetle Sona Erdirilmesi

İş Kanunu’nun 17. Maddesinin gerekçesinde işçinin hangi hallerde iş sözleşmesinin fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği örneklendirilmiştir. Madde gerekçesine bakıldığında “ …. İşçilerin iş sözleşmelerini fesih hakkını kötüye kullanarak, sözgelimi işçi kendisi hakkında bir şikayette bulunduğu veya kendisi aleyhinde dava açtığı ya da şahitlik yaptığı için sona erdirmiş ise, işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında bir kötü niyet tazminatı ödeyecektir..” cümlesi yer almaktadır. Buna göre başlıca kötüniyet tazminatına sebep veren fesih sebepleri şu şekildedir;

• İşçinin işvereni hakkında şikayette bulunması,
• İşçinin işvereni aleyhine dava açması,
• İşçinin işvereni aleyhine tanıklık yapması.

İşbu örnekler çoğaltılabilir (siyasi görüş, mensup olduğu din veya hamile olması vs) Ancak her feshin kötüniyet tazminatı gerektirmeyeceği göz önünde bulundurulması gereken bir etken olmakla birlikte işverenin fesih hakkının dürüstlük ve objektif iyiniyet kurallarına uygun bir biçimde kullanma yükümlülüğü de dikkate alınmalıdır.

Zamanaşımı

İş Kanunu’na 12.10.2017 yılında eklenen ek 3. Madde uyarınca kötüniyet tazminatının zamanaşımı süresi 5 yıldır. İşbu değişiklikten önce 10 yıl olan zamanaşımı, işbu değişiklikten önce başlamış ve 5 yıldan uzun ise önceki uzun süre değiş değişen 5 yıl, kısa ise kalan süre kadar işlemeye devam edecektir.