ESAS NO: 2020/35 KARAR NO : 2021/26

Karara konu Avanos Ceza Mahkemesi tarafından itiraz edilen olayda, Resmi Belgenin Düzenlenmesinde Yalan Beyanda bulunma suçu nedeniyle yürütülen soruşturmada seri muhakeme usulünün uygulanması amacıyla düzenlenen talepnamenin onaylanması aşamasında itiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varışmış ve ilgili maddelerin iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurulmuştur.

İtirazın gerekçesinde Ceza Mahkemesi itiraz konusu kurallarla Cumhuriyet savcısına yaptırım belirleme, hapis cezasını seçenek yaptırımlara çevirme veya erteleme yetkisi tanınması ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve güvenlik tedbirlerine ilişkin hükümleri uygulama imkanı verilmesinin mahkemelere ait olan yargı yetkisinin savcılara devredilmesi anlamına geldiği, kurallarda mahkemenin talepnamede belirtilen yaptırım doğrultusunda hüküm kurmak zorunda bırakılması suretiyle savcılığın tespit ve değerlendirmesi ile bağımlı hale geldiği ifade edilmiştir.

Anayasa Mahkemesi tarafından gerçekleştirilen incelemede itiraz konusu kurala göre nihai karar makamı olan mahkemenin Cumhuriyet savcısı tarafından düzenlenen talepnameyi belirli hususlar yönünden denetlediği bu konuda eksiklik ya da kanuna aykırı bir durum tespit etmemesi halinde talepte belirlenen yaptırım doğrultusunda hüküm kurmasının zorunlu olduğunun anlaşıldığı, maddede yer alan ” “…talepte belirlenen yaptırım doğrultusunda…” ibaresinin mahkemenin süreç sonunda dosyadaki delilleri takdir etmek suretiyle ulaşacağı kanaate göre farklı bir hüküm tesis etme imkanını ortadan kaldırdığını belirtmiştir.

Bu kapsamda Anayasa Mahkemesi, talepte belirlenen yaptırım doğrultusunda hüküm kurma zorunluluğu getirilmek suretiyle Anayasa’nın 9., 138. ve 140. maddelerine aykırı olarak mahkemenin vicdani kanaat çerçevesinde suçun sübutuna yönelik değerlendirme yapma yetkisinin kısıtlandığını ifade ederek; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 250. maddesinin 9 numaralı fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “…talepte belirlenen yaptırım doğrultusunda…” ibaresinin 1 numaralı fıkranın a bendinin 7 numaralı alt bendi yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir.